Çocuklar İçin Gökkuşağı Kitaplığı

Almanya, İngiltere, Amerika, Hollanda gibi çeşitli ülkelerin “Gökkuşağı Kitap Listeleri” bulunuyor. Bu listeler çocuklara heteronormatif olmayan anlatılar içeren kitapları bir araya getiriyor. Bu yazıda da heteronormatif olmayan bir çocuk kitabı nasıl olur sorusuna İngiltere Gökkuşağı Kitaplığı’ndan dört kitaba yakından bakarak cevap arayalım istiyorum. Yazıda bakmaya çalışacağımız kitaplar Sophie Beer’ın yazdığı “Love Makes a Familiy” (Aileyi Sevgi Kurar), Leslea Newman’dan “The Great Book of Families” (Ailelerin Büyük Kitabı), ve Mary Hoffman’ın yazdığı “Mommy, Mama and Me” (Anne, Anniş ve Ben) ve “Daddy, Papa, and Me” (Baba, Babiş ve Ben) kitapları. Okumaya devam et “Çocuklar İçin Gökkuşağı Kitaplığı”

Reklamlar

Çocuk Kitaplarında Heteronormativite ve Alternatifler Üzerine Bir Başlangıç

Yazının başlığının başlangıç olmasını tercih ettim, zira Türkiye’de yeterince tartışılan ve  yazılıp çizilen bir alan değil çocuk kitaplarındaki heteronormativiteye alternatif olarak üretilebilecekler. Bu sebeple bu yazıyı ilgililer için hem birkaç örneğe bakma hem de üzerinde düşünmeye bir başlangıç fırsatı olması umuduyla yazıyorum.

Çocuklar her kesimin gelecek tahayyülünün stratejik hedefi. Sistem sürsün isteyen de değişsin isteyen de çocukları ‘kendi gibi olması’ için biçimlendirmeye çalışıyor. Bu biçimlendirme çabası çoğu durumda çocuğun ihtiyaçları ve gelişimsel gerekliliklerini görmezden gelen veya bunları kendi amaçları için kullanan bir içeriğe sahip. Muhalif olan veya hegemonik olmayanlar açısından çocukla kurulan bu ilişki farklı biçimlerde tartışılabilir. Ancak hegemonik olan, çocukla kurduğu ilişki bakımından dikkatle incelenmeye muhtaç. Burada hegemonik olan; ekonomik yapıya hakim, kültürel alanı biçimlendiren, kitle iletişim araçlarına sahip ve bunların taşıyıcısı ve üreticisi olan insanları da üreten yapı olarak tanımlanabilir. Ekonomik ilişkiler, toplumsal değerler, cinsiyet ilişkileri, devlet-toplum ilişkisi, doğa ile kurulan ilişki gibi bir çok düzey hegemonik olan tarafından belirleniyor. Bu noktada içinde yaşadığımız toplumsal yapının cinsiyetçi, ayrımcı, türcü, insan merkezli olduğu malum. Çocuklar söz konusu olduğunda toplumsal cinsiyet meselesine ve bunun taşıyıcı araçlarından biri olan çocuk kitaplarına ve olası alternatiflere yakından bakmak gerekiyor. Çünkü uykuların, oyunların ve hayallerin de bir parçası bu çocuk kitapları. Okumaya devam et “Çocuk Kitaplarında Heteronormativite ve Alternatifler Üzerine Bir Başlangıç”

Hatalar Üstüne Çocuk Kitapları / N’apcaz biz bununla?

‘Hata’ toplum olarak en baş edemediğimiz konulardan biri. Hatayı görmezden gelmek yahut hata yapanı orantısız bir şekilde cezalandırmak iki refleksimiz, ara tonlar yok. Hata, mutlak kötü ve çözümsüz olarak görüldüğünden başka bir şey gelmiyor elimizden. Bu en çok yetişkin-çocuk ilişkisinde var olan, izleri ise hayatlarımız boyunca silinmeyen bir ikilem. Bu izler yüzünden de bir türlü karşılaştığımız hatalı kişi ve durumlara doğru/gerekli refleksleri veremiyoruz.

HATA YAPAN BİZSEK?

Bir gazetenin ‘erkeklerin kendi erkeklikleri ile yüzleşmeleri’ konulu yazılarından oluşan serisinde ‘evet ben de hata yaptım, erkek egemenliğin gücünden faydalandım’ açıklığında yazılar göremiyorsunuz. Yazılar hep çevre yolunu kullanıyor. Metinler çoğunlukla ‘bizim bir arkadaş varmış’ tadında, ya da ‘ah biz erkekler!’ kalabalığının arkasına sığınıyor. Bu yazı serisinde olduğu gibi benzeri birçok durumda yaptığımız hataların boyutunu, çözümünü ve onarım yollarını keşfedemiyoruz. Okumaya devam et “Hatalar Üstüne Çocuk Kitapları / N’apcaz biz bununla?”

Tematik Çocuk Kitabı Listesi

Çocuk kitapları daha doğrusu masallar başlangıçta akademik bir sorunun cevabı için başvurduğum kaynaklardı. Dünya masallarını, Ursula K Le Guin’in çocuk kitapları takip etti. Şimdi ise çocukları odağına alan ve çocukların hayal gücünü, gelişimini, duygularını destekleyecek yaşadıkları sorunlarla baş etmelerini sağlayacak kitapların peşinden gidiyorum. Aşağıdaki liste de benim naçizane tematik listem, ilgilisine bilgilisine…

 Çocuk hakları ve çocuk kavramı üstüne kitaplar

  • Çocuk Olmaya Hakkım Var – YKY 
  • Pezzettino – Elma Yayınları
  • Nohutçuk – Mikado Çocuk
  • Kız Çocuk Hakları Bildirgesi – YKY
  • Erkek Çocuk Hakları Bildirgesi – YKY
  • Çocuğum, Haklarım Var – ABM
  • Yazı Yazan İnekler – Beyaz Balina

Cinsel eğitim üzerine kitaplar

  • Veli Nereye Gitti – Kural Dışı Yayınları
  • Bedenim Bana Ait – Gergedan Yayınevi
  • Ben Nasıl Ben Oldum – Dinazor Çocuk
  • Bebekler Nereden Gelir – İş Bankası Kültür Yayınları
  • Annemin Karnındayken – YKY 

Okumaya devam et “Tematik Çocuk Kitabı Listesi”

Korkma! O sadece bir duygu.

Duygularını ifade edebilmek sağlıklı bir çocuk gelişiminin en önemli bileşeni. Oysa çocuklar şu uyarılarla yetişiyor;

  • Düştüğünde; kalk bir şey yok,
  • Ağlarken; tamam geçti,
  • Ağlayacak bir şey yok,
  • Erkekler ağlamaz,
  • Mızmızlanma,
  • Kızlar öyle bağırmaz,
  • Korkacak bir şey yok…

Durup çocuğa; “Ne hissediyorsun” diye sormak, az ya da çok o anda ne hissettiğini anlamasına ve anlamlandırmasına olanak sağlamak çocuklarla kurulan ilişkide yer almıyor. Hayatın, sistemin, sokakların ve ebeveynlik yüklerinin çocukları yok sayan hatta ‘çocuk düşmanı’ düzeni elbette bu hali pekiştiriyor.  Okumaya devam et “Korkma! O sadece bir duygu.”

Çocuk Kitapları: Çocuk istismarı ile mücadelede çocuğun ihtiyacı mı yetişkinin kaygısı mı?

Eşitsiz toplumsal yapı, giderek artan güç yoğunlaşmaları, cezasızlık, kadın mücadelesine yönelik saldırılar, eşitsizliği pekiştiren politika ve söylemlerin yaygınlığı çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarının artmasına neden olan zemini daha da güçlendiriyor. Bunun sonucu artan cinsel istismar vakaları doğal olarak bu konuda çocukları “koruma” refleksini doğuruyor.  Çocuk kitapları, animasyonlar ve çocuklara yönelik bilgilendirici materyaller hazırlayarak çocukları bu konularda bilgilendirme – bilinçlendirme ve güçlendirme çabası da mücadelenin araçlarından biri.

Ancak hazırlanan her araç çocuğu güçlendirecek doğru bir içeriğe maalesef sahip değil. Bir kısmı yetişkin gözü ve yetişkinlerin çocuk algısıyla hazırlanmış yetersiz, hatta olumsuz sonuçları olabilecek materyaller. Cinsel istismar konusunda artan kaygı ve çocukları koruma refleksi, hazırlanan bu materyallerin seçimi konusunda yetişkinleri doğru olmayan bu tercihler yapmaya açık hale getiriyor.

Bu materyallere bakarken; çocuğu güçlendirecek doğru bir seçim yapabilmek için birkaç rehber soru belirlemek iyi olacaktır. Sorunu doğru tanımlamak, materyalin kimin ihtiyacına cevap verdiğini araştırmak, klişelerden, prototiplerden kaçınmak ve çocuğu korkutacak, kendine güvenini sarsacak içerikten uzak durmak bu rehber soruların başında geliyor. Okumaya devam et “Çocuk Kitapları: Çocuk istismarı ile mücadelede çocuğun ihtiyacı mı yetişkinin kaygısı mı?”

WordPress.com'da Blog Oluşturun.

Yukarı ↑

%d blogcu bunu beğendi: